top of page
  • LinkedIn
  • YouTube
  • Twitter
Search

UPS-də Firmware Yenilənməsi (Firmware Update)-İş Prinsipi, Məqsədi və Texniki Əhəmiyyəti

Vagif Aliyev
Nov 12
3 min read

Müasir UPS (Uninterruptible Power Supply) sistemləri yalnız elektrik enerjisini ehtiyatda saxlamaq və elektrik kəsilməsi zamanı yükü enerji ilə təmin etmək üçün istifadə olunmur. Bu sistemlər mürəkkəb elektron idarəetmə və monitorinq mexanizmləri ilə təchiz edilir. UPS-in düzgün və etibarlı işləməsində Firmware mühüm rol oynayır. Firmware - elektron qurğunun daxilində yerləşən və onun işini idarə edən xüsusi proqram təminatıdır.


UPS-də Firmware mikroprosessor və ya mikrokontroller vasitəsilə aşağıdakı prosesləri idarə edir:


  • Batareyanın doldurulması və boşaldılması

  • Rectifier-in idarə olunması

  • Inverter-in iş rejiminin tənzimlənməsi

  • Static Bypass sisteminin idarə edilməsi

  • Giriş və çıxış gərginliyinin monitorinqi

  • Temperatur və yüklənməyə nəzarət

  • Xəta və xəbərdarlıq siqnallarının formalaşdırılması


UPS-də Firmware nə üçün lazımdır?


UPS-in daxilində bir neçə elektron idarəetmə prosesi paralel şəkildə həyata keçirilir.


Məsələn, Online UPS sistemində mikroprosessor aşağıdakı əməliyyatlara nəzarət edir:


Rectifier: Şəbəkədən daxil olan AC gərginliyin DC gərginliyə çevrilməsi prosesini idarə edir.

Inverter: DC gərginliyin AC gərginliyə çevrilməsi, PWM siqnallarının formalaşdırılması və çıxış gərginliyinin tənzimlənməsinə nəzarət edir.

Battery Management: Batareyanın gərginliyini, temperaturunu, doldurulma prosesini və digər göstəricilərini izləyir.

Static Bypass: Inverter-də nasazlıq və ya müəyyən yüklənmə hallarında yükün alternativ enerji xəttinə keçirilməsini idarə edir.

Bütün bu proseslərin düzgün əlaqələndirilməsi Firmware vasitəsilə həyata keçirilir.


Firmware Update nədir?


Firmware Update - elektron qurğunun mövcud proqram təminatının yeni versiya ilə əvəz edilməsi və ya yenilənməsidir. UPS istehsalçıları müəyyən müddətdən bir Firmware yeniləmələri təqdim edə bilərlər.


Bu yeniləmələr aşağıdakı məqsədlərə xidmət edir:


  • Mövcud proqram xətalarının (Bugs) aradan qaldırılması

  • UPS-in işləmə sabitliyinin artırılması

  • Batareya idarəetmə alqoritmlərinin təkmilləşdirilməsi

  • Monitorinq və kommunikasiya funksiyalarının yaxşılaşdırılması

  • Yeni funksiyaların əlavə edilməsi

  • Təhlükəsizlik boşluqlarının aradan qaldırılması


Qeyd etmək lazımdır ki, hər Firmware yeniləməsi UPS-in gücünü və ya enerji səmərəliliyini artırmır. Yeniləmənin nəticəsi konkret model və proqram versiyasından asılıdır.


Firmware yenilənməsi necə həyata keçirilir?


UPS modellərindən asılı olaraq Firmware yenilənməsi müxtəlif üsullarla həyata keçirilə bilər.


Əsas üsullar:


1. USB vasitəsilə

Bəzi UPS modellərində xüsusi USB interfeysi vasitəsilə Firmware yenilənməsi mümkündür.

2. Ethernet və Network Management Card vasitəsilə

Şəbəkə interfeysi olan UPS-lərdə istehsalçının təqdim etdiyi idarəetmə proqramı və ya veb interfeysindən istifadə edilə bilər.

3. Serial Communication (RS-232)

Bəzi köhnə və sənaye tipli UPS modellərində RS-232 interfeysi vasitəsilə yenilənmə həyata keçirilir.

4. Manufacturer Service Tool

Bəzi istehsalçılar Firmware yenilənməsi üçün xüsusi servis proqramlarından istifadə edirlər. Bu proses texniki mütəxəssis tərəfindən həyata keçirilə bilər.


Firmware yenilənməsi zamanı nələrə diqqət edilməlidir?


Firmware yenilənməsi məsuliyyətli texniki prosesdir. Yanlış proqram təminatının quraşdırılması və ya yenilənmə zamanı enerji təchizatının kəsilməsi UPS-in idarəetmə sisteminin sıradan çıxmasına səbəb ola bilər.


Əsas təhlükəsizlik qaydaları:


  • UPS-in dəqiq modelini müəyyən etmək

  • Yalnız istehsalçının rəsmi Firmware faylından istifadə etmək

  • Firmware versiyasının uyğunluğunu yoxlamaq

  • Yenilənmə təlimatını əvvəlcədən oxumaq

  • UPS-in giriş enerji təchizatının və batareya vəziyyətinin istehsalçı tələblərinə uyğun olmasını təmin etmək

  • Yenilənmə zamanı cihazı söndürməmək və enerji təchizatını ayırmamaq

  • Kritik yüklərin enerji təchizatını əvvəlcədən planlaşdırmaq

  • Yenilənmədən sonra UPS-in işini və xəbərdarlıqlarını yoxlamaq


Vacib: Firmware yenilənməsi zamanı UPS-in yükü təmin etməyə davam edəcəyini əvvəlcədən güman etmək olmaz. Bəzi modellərdə yenilənmə zamanı çıxışın dayanması və ya bypass rejiminə keçməsi mümkündür. Kritik avadanlıqlar üçün istehsalçının servis proseduru və alternativ enerji təchizatı planı nəzərə alınmalıdır.



Firmware və Hardware arasındakı fərq:


Hardware:


  1. Fiziki elektron komponentlərdir.

  2. Mikroprosessor.

  3. MOSFET və IGBT.

  4. Sensorlar.

  5. EEPROM və Flash Memory.


Firmware:


  1. Proqram təminatıdır.

  2. Mikroprosessorun icra etdiyi proqram.

  3. Tranzistorların idarəetmə alqoritmləri.

  4. Sensor məlumatlarının emalı.

  5. Firmware məlumatlarının saxlanılması.


Məsələn, UPS-in inverter hissəsində IGBT tranzistorları Hardware hesab olunur. Həmin tranzistorların hansı ardıcıllıqla açılıb-bağlanmasını idarə edən proqram təminatı isə Firmware-dir.


Firmware hansı yaddaşda saxlanılır?


UPS-in Firmware proqramı, adətən, elektron idarəetmə platasında yerləşən qeyri-uçucu yaddaşda saxlanılır.


Əsas yaddaş növləri:


  • Flash Memory

  • EEPROM

  • Daxili Flash yaddaşa malik mikrokontrollerlər


Bu yaddaşlar elektrik enerjisi kəsildikdə belə məlumatları saxlaya bilir. Firmware yenilənməsi zamanı mövcud proqramın müəyyən hissələri yeni proqram kodu ilə əvəz olunur.

Firmware UPS sistemlərinin düzgün, stabil və təhlükəsiz işləməsini təmin edən əsas elementlərdən biridir. Müasir UPS-lərdə Rectifier, Inverter, Battery Management və Static Bypass kimi funksiyaların koordinasiyası proqram təminatı vasitəsilə həyata keçirilir.

Firmware yenilənməsi mövcud xətaların aradan qaldırılması, təhlükəsizliyin yaxşılaşdırılması və yeni funksiyaların əlavə edilməsi baxımından mühüm texniki prosedurdur.

Lakin bu proses yalnız istehsalçının təsdiqlədiyi proqram təminatı və texniki təlimatlar əsasında həyata keçirilməlidir.





 
 
 

Comments


Anchor 1
bottom of page